HIGH-RES AUDIO UITGELEGD
Waarom het niet om vleermuisfrequenties gaat
De verkeerde discussie
“Mensen horen maar tot 20 kHz. Hi-Res is marketing. Niemand hoort dat toch.”
Deze discussie voeren audiofielen al jaren. Het gaat voorbij aan het punt.
Het gaat er niet om of je 25 kHz als pieptoon kunt horen. Dat kan niet – tenzij je een vleermuis bent. Het gaat om iets anders: de kwaliteit van de geluidsgolf.
Wat Hi-Res echt betekent
Analoge audio is een continue golf – oneindig veel waarden, vloeiende overgangen. Digitale audio is een benadering: we meten de golf met regelmatige tussenpozen en slaan deze meetpunten op.
CD-kwaliteit: 44.100 meetpunten per seconde. Hi-Res (192 kHz): 192.000 meetpunten per seconde.
Meer meetpunten betekenen niet “meer frequenties voor vleermuizen”. Ze betekenen: een nauwkeurigere afbeelding van het origineel. Het verschil zit in de precisie – niet in de toonhoogte.
Wat ik na 30 jaar in de studio hoor
Ik heb duizenden uren besteed aan mixen en masteren. Hier is wat Hi-Res en analoog anders maken – en wat je ook zult horen als je weet waar je op moet letten:
Nagalmstaarten
Als een geluid in een ruimte wegsterft, hoor je de nagalm – de “nagalmstaart”. Bij gecomprimeerde audio worden deze fijne uitklanken afgesneden of vervaagd. Bij Hi-Res en analoog ademen ze uit. De ruimte wordt hoorbaar. Dat is een van de meest voor de hand liggende verschillen: sluit je ogen en je bent in de opnameruimte.
Soundstage en ruimtelijkheid
Waar staat de bassist? Hoe ver is het drumstel verwijderd? Bij Hi-Res wordt de ruimtelijke spreiding veel duidelijker. Instrumenten hebben hun plaats – ze zwemmen niet in een vlakke brei. Dat noemen audiofielen “soundstage”, en bij goede opnames in hoge resolutie is die driedimensionaal.
Transiënten en impulsgetrouwheid
De aanslag van een pianotoets. Het inslingeren van een vioolsnaar. De attack van een snare. Deze momenten zijn extreem kort – milliseconden. Hoe hoger de samplefrequentie, hoe preciezer ze worden vastgelegd. Het geluid wordt “sneller”, directer, levendiger.
Het De-Esser-probleem (voor de nerds)
Als mixing engineer besteed je uren aan het bewerken van zangsporen. Je draait de hoge tonen erin, zodat de stem aanwezig klinkt – en dan sissen de S-klanken onaangenaam scherp. Dus zet je een De-Esser in, een tool dat precies deze frequenties weer dempt.
Bij analoge bandopnames? Zou je niet op het idee komen. De S-klanken klinken gewoon als S-klanken – natuurlijk, niet sissend. Hi-Res komt daar weer in de buurt. Digitale artefacten verdwijnen, de natuurlijkheid keert terug.
En wat zegt de wetenschap?
Hier wordt het interessant. Een Japanse onderzoeksgroep onder leiding van Tsutomu Oohashi heeft onderzocht of onhoorbare frequenties boven 20 kHz toch een effect hebben. Het resultaat: als muziek deze hoogfrequente delen bevatte, vertoonden de proefpersonen verhoogde alfa-golfactiviteit in de hersenen – hoewel ze de frequenties niet bewust konden horen.
De studie is omstreden. Andere onderzoekers konden in blindtests geen bewust verschil aantonen. Maar dat is precies het punt: we nemen meer waar dan we bewust horen. Het lichaam reageert op de volledige geluidsgolf – niet alleen het oor.
Menselijke zang, drumstelbekkens, akoestische instrumenten – ze produceren allemaal boventonen boven 20 kHz. Die zie je in de frequentieanalyzer. En ook al hoor je ze niet als afzonderlijke tonen: ze dragen bij aan het totale klankbeeld. Ze geven het geluid zijn textuur, zijn levendigheid.
Bron: Oohashi, T. et al. (2000): “Inaudible high-frequency sounds affect brain activity: hypersonic effect.” Journal of Neurophysiology, 83(6), 3548-3558.
Heb je Hi-Res nodig?
Als muziek achtergrondgeluid is: Nee.
Als je terloops luistert: Nee.
Als je in de bus met Bluetooth-oordopjes luistert: bespaar je de bandbreedte.
Maar als je gaat zitten, je ogen sluit en echt luistert – dan maakt het een verschil.
Niet bij elke track. Maar bij akoestische opnames, jazzcombo’s, klassieke kamermuziek, bij stemmen en ruimtes:
Daar hoor je het.
Hi-Res Audio ervaren – eenvoudiger dan je denkt
Vergeet wat je over dure setups hebt gehoord. Je hebt geen externe DAC nodig, geen studiomonitoren, geen audiofiele woonkamer.
De snelste weg naar Hi-Res Audio:
- Neem een hoofdtelefoon met kabel (ja, je oude is prima)
- Steek hem in je smartphone
- Open de Mother Earth Radio App
- Druk op Play
Dat was het. Serieus.
Waarom dat werkt: Je smartphone heeft al een DAC ingebouwd – een digitaal-analoog-omzetter die 192 kHz kan verwerken. De meeste weten dat gewoon niet. De bottleneck is Bluetooth: het comprimeert het signaal voordat het bij je oren aankomt. Met een kabel omzeil je dat compleet.
Geen gedoe. Geen voodoo. Geen 500-euro-setup. Hi-Res Audio op je oor – voor minder dan 20 euro.
Voor audiofielen: de volledige setup
Als je het maximale eruit wilt halen, kun je natuurlijk upgraden:
Externe DAC: Apparaten zoals de FiiO E10K of Topping DX3 Pro+ leveren een nog zuiverdere omzetting dan de smartphone-DAC.
Open hoofdtelefoon: Sennheiser HD 600, Beyerdynamic DT 990 of AKG K712 – open constructie voor een natuurlijkere soundstage en betere ruimtelijkheid.
Rustige omgeving: Hi-Res komt het best tot zijn recht als je je op het luisteren concentreert. De fijne details gaan in de metro verloren.
Maar dat is extra, geen verplichting. De instap is eenvoudig – en je hoort het verschil ook zonder professionele apparatuur.
Nu testen
Mother Earth Radio streamt in tot 192 kHz / 24 Bit FLAC – verliesvrij, direct van vinyl gedigitaliseerd. Vier samengestelde kanalen: Jazz, Klassiek, Eclectisch, Instrumentaal.
Test gratis in de browser. Als je merkt dat er meer is – meer ruimte, meer adem, meer muziek – dan weet je dat Hi-Res voor jou zinvol is.
→ Nu gratis in de webplayer testen
Of haal de app voor de volledige ervaring:
